Website optimaliseren voor AI-zoekmachines
OpenAI lanceerde ChatGPT search op 31 oktober 2024, en sinds 5 februari 2025 kan iedereen het zonder account gebruiken. Google toont AI-overzichten sinds 20 mei 2025 in het Nederlands en de AI-modus sinds 8 oktober 2025. Microsoft schreef op 8 oktober 2025 dat Copilot draait op de zoekindex van Bing. Volgens de documentatie van Google over AI-functies (bijgewerkt op 10 december 2025) gelden voor AI-overzichten en de AI-modus geen extra technische eisen en zijn er geen aparte optimalisaties nodig. Een paar technische punten loont het wel om te controleren, te beginnen bij welke crawlers je site binnenlaat.
In het kort
Een website optimaliseren voor AI-zoekmachines betekent vooral dat je de basis op orde hebt: AI-crawlers kunnen je site lezen, de belangrijkste antwoorden staan als gewone tekst op de pagina, en je laat zien wie er achter de content zit. Google zegt zelf dat voor zijn AI-overzichten en de AI-modus geen aparte optimalisatie nodig is. Voor ChatGPT, Perplexity en Copilot is het vooral van belang dat hun eigen crawlers niet worden geblokkeerd.
Welke punten controleer je op je website?
De negen onderdelen hieronder werk je in deze volgorde af. Eerst komt toegang, daarna inhoud, daarna extra's. De tabel geeft een overzicht van wat je per onderdeel controleert.
| Onderdeel | Wat controleer je? | Waar kijk je? |
|---|---|---|
| Crawlers | Of zoekcrawlers van Google, Bing, OpenAI, Perplexity en Anthropic worden toegelaten | robots.txt, firewall, CDN |
| Conversatiegerichte content | Of onder elke kop het korte antwoord staat | Je belangrijkste pagina's |
| Structured data | Of de markup klopt met de zichtbare tekst | Rich Results Test, Search Console |
| E-E-A-T | Of duidelijk is wie het schreef en waarom die persoon het kan weten | Auteursregel, over-ons-pagina |
| Technische SEO | Statuscode 200, indexeerbaar, snel, tekst als tekst | Search Console, paginasnelheid |
| Visuele content | Bestandsnamen en alt-teksten | Je mediabibliotheek |
| Lokale vindbaarheid | Gelijke bedrijfsgegevens overal | Google Bedrijfsprofiel, Bing Places, je site |
| llms.txt | Of je tijd wilt steken in een bestand dat Google negeert | Hoofdmap van je site |
| AI-agents | Of knoppen, links en formulieren echt werken voor een agent | HTML en toegankelijkheid |
1. Laat de AI-crawlers toe die je wilt
Aanbieders gebruiken aparte crawlers voor zoeken, voor het trainen van modellen en voor verzoeken van gebruikers. Je regelt ze in robots.txt, een tekstbestand in de hoofdmap van je site waarin staat welke bots welke pagina's mogen ophalen. Dit staat op 6 oktober 2026 in de documentatie van de aanbieders, onder meer bij OpenAI, Perplexity en Anthropic:
- OpenAI: OAI-SearchBot haalt pagina's op voor de zoekresultaten van ChatGPT, en een site die hem weigert verschijnt niet in de antwoorden van ChatGPT search. GPTBot verzamelt content die gebruikt kan worden om modellen te trainen. ChatGPT-User bezoekt pagina's als een gebruiker daarom vraagt, en robots.txt-regels zijn daar volgens OpenAI niet altijd op van toepassing. De instellingen staan los van elkaar. Een aanpassing in robots.txt kan voor de zoekresultaten ongeveer 24 uur duren.
- Google: voor AI-overzichten en de AI-modus gebruikt Google de gewone zoekindex, dus Googlebot moet erbij kunnen. Het token Google-Extended bepaalt of je content wordt gebruikt om Gemini-modellen te trainen en voor grounding in de Gemini-apps, waarbij antwoorden worden aangevuld met content uit de zoekindex. Volgens Google heeft het geen invloed op Google Search. Wil je pagina's juist uit AI-antwoorden houden, dan gebruik je nosnippet, data-nosnippet, max-snippet of noindex.
- Perplexity: PerplexityBot haalt pagina's op voor de zoekresultaten van Perplexity en wordt volgens Perplexity niet gebruikt om modellen te trainen. Perplexity-User haalt pagina's op voor een gebruiker en negeert robots.txt over het algemeen.
- Anthropic: ClaudeBot verzamelt content voor training, Claude-SearchBot indexeert content voor zoeken en Claude-User haalt pagina's op bij een vraag van een gebruiker. Je blokkeert ze via robots.txt. Anthropic publiceert ook IP-adressen, maar zegt dat blokkeren op IP-adres niet altijd goed werkt.
- Microsoft: Copilot draait op de zoekindex van Bing, dus Bingbot mag niet in je robots.txt zijn geblokkeerd.
Kijk ook naar je hosting en beveiliging. Google noemt als basis dat crawlen is toegestaan in robots.txt en door je CDN en hostinginfrastructuur. OpenAI en Perplexity raden aan hun gepubliceerde IP-adressen toe te laten in je firewall. Cloudflare vraagt sinds 1 juli 2025 bij elk nieuw domein of AI-crawlers toegang krijgen, dus controleer die instelling als je Cloudflare gebruikt. Blokkeer je GPTBot, dan verdwijn je daarmee niet uit ChatGPT search, want OpenAI zegt dat de instellingen los van elkaar werken.
Hoe controleer je in vijf minuten of je site open staat?
Open jouwdomein.nl/robots.txt in je browser en zoek naar regels met Disallow bij de namen uit de lijst hierboven. Een regel als "User-agent: *" gevolgd door "Disallow: /" sluit alle bots uit, ook de zoekbots. Kijk daarna in het beheerscherm van je hosting of CDN of er een botfilter actief is dat verkeer van onbekende crawlers weigert. Veel webshops en WordPress-sites hebben zo'n filter aanstaan zonder dat de eigenaar het weet.
2. Schrijf conversatiegerichte content
Google schreef op 21 mei 2025 dat mensen in AI-overzichten en de AI-modus langere en specifiekere vragen stellen, met vervolgvragen erbij. Microsoft raadt voor Copilot koppen aan die de inhoud benoemen, vraag-en-antwoordblokken, lijsten en tabellen. Het waarschuwt ook om belangrijke antwoorden niet in tabbladen of uitklapmenu's te zetten, omdat AI-systemen verborgen content mogelijk niet weergeven. Google zegt dat je niet speciaal voor AI hoeft te schrijven, dat je pagina's niet in kleine stukken hoeft te knippen en dat je niet elke long-tailvariant hoeft te dekken, omdat AI-systemen synoniemen begrijpen.
Houd het praktisch: zet onder elke kop eerst het korte antwoord en werk daarna de uitleg uit, in taal die je klant begrijpt. Veelgestelde vragen kun je als vraag-en-antwoordblok op de pagina zetten. Wat er van de bijbehorende markup is geworden, lees je hieronder.
Hoe ziet een pagina eruit die goed te citeren is?
Een goed citeerbare pagina begint met een korte alinea van twee tot vier zinnen die de hoofdvraag beantwoordt. Daaronder staan koppen die een vraag of onderwerp benoemen, en elke alinea snapt iemand ook als hij die los leest. Dat betekent dat je het onderwerp bij naam noemt en niet verwijst met "dit" of "zij" naar een zin die ergens anders staat. Een AI-systeem haalt vaak één alinea uit je pagina, en die alinea moet dan op zichzelf kloppen.
Een voorbeeld: een installatiebedrijf schrijft over de vraag of een warmtepomp past bij een jaren-zeventigwoning. Onder de kop staat eerst een antwoord in twee zinnen, met de voorwaarden die gelden. Daaronder volgen isolatie, afgiftesysteem en kosten. Dat leest prettig voor een klant en is ook de vorm die een AI-systeem makkelijk kan overnemen.
3. Gebruik structured data (schema markup)
Structured data is code op je pagina, meestal in JSON-LD, die zoekmachines in een vast formaat vertelt wat voor pagina het is: een artikel, een bedrijf, een product of een evenement. Google zegt dat structured data niet nodig is voor AI-overzichten en de AI-modus en dat er geen speciale schema.org-markup voor bestaat. Wel moet de markup overeenkomen met wat op de pagina zichtbaar is. Microsoft schreef op 8 oktober 2025 dat schema, meestal als JSON-LD, zoekmachines en AI-systemen helpt je content te begrijpen. Markup kan voor Bing en Copilot dus zin hebben. Voor de AI-functies van Google is ze niet vereist, maar ze blijft nuttig voor rich results.
Niet elk type dat in 2024 werd aangeraden, werkt nog. Google toont FAQ-rich results sinds 7 mei 2026 niet meer en haalde de documentatie ervan in juni 2026 weg, volgens de wijzigingenlijst voor Search-documentatie. How-to-resultaten toont Google sinds 13 september 2023 niet meer. Bestaande FAQ-markup hoeft er volgens Google (2023) niet per se af, maar levert in Google niets meer op. Ondersteund zijn onder meer Organization, LocalBusiness, Article, Breadcrumb, Product, Review snippet en Event.
Voor een mkb-site zijn Organization of LocalBusiness op de homepage en Article op blogberichten de meest logische types. Test je markup met de Rich Results Test van Google en kijk na een paar weken in Search Console of er fouten worden gemeld.
4. Werk aan E-E-A-T
E-E-A-T staat voor Experience, Expertise, Authoritativeness en Trustworthiness: ervaring, deskundigheid, autoriteit en betrouwbaarheid. Google voegde op 15 december 2022 in de richtlijnen voor zijn kwaliteitsbeoordelaars Experience toe aan E-A-T, dat sindsdien E-E-A-T heet. Volgens Google is betrouwbaarheid het belangrijkste onderdeel en is E-E-A-T zelf geen rankingfactor. De systemen van Google gebruiken wel een mix van signalen die goede E-E-A-T herkennen, en wegen dat zwaarder bij onderwerpen die gezondheid, financiële stabiliteit of veiligheid raken. Google vraagt om aan je content te laten zien wie het maakte, hoe het tot stand kwam en waarom het bestaat. Zet dus een naam bij je artikelen, laat die verwijzen naar een pagina over de schrijver en leg uit hoe iets tot stand kwam, ook als AI heeft meegeschreven. Verzonnen auteursprofielen met AI-gezichten of valse titels maken een pagina onbetrouwbaar.
Praktisch betekent dat: een echte naam en een korte profielregel bij elk artikel, een over-ons-pagina met de mensen achter het bedrijf, contactgegevens die kloppen en eigen voorbeelden uit je werk. Dat laatste is voor een mkb-bedrijf het sterkst, omdat een grote concurrent of een taalmodel jouw ervaring met jouw klanten niet kan namaken.
5. Technische SEO en snelheid
Google rekent een goede paginabeleving tot wat telt voor AI-functies: de pagina werkt op alle apparaten, laadt snel en de hoofdinhoud is makkelijk te onderscheiden. De pagina moet een succesvolle statuscode (HTTP 200) geven en indexeerbare inhoud hebben. Belangrijke informatie hoort als tekst op de pagina te staan. Microsoft raadt af kerninformatie alleen in pdf's of afbeeldingen te zetten. Werkt je site veel met JavaScript, volg dan de JavaScript-SEO-richtlijnen van Google.
Interne links blijven de manier om je content vindbaar te maken, zegt Google. Microsoft noemt crawlbaarheid, metadata, interne links en backlinks nog steeds de basis voor vindbaarheid. Een site die technisch goed in elkaar zit, bijvoorbeeld een snelle website met een logische structuur, helpt zoekmachines en AI-systemen op dezelfde manier.
6. Geef visuele content context
Google schrijft dat mensen met AI een foto kunnen maken of uploaden en er een vraag over kunnen stellen. Ondersteun je tekst daarom met foto's en video's van goede kwaliteit. Geef afbeeldingen een beschrijvende bestandsnaam en alt-tekst: Google gebruikt alt-tekst om te begrijpen waar een afbeelding over gaat. Microsoft raadt af belangrijke informatie alleen in een afbeelding te zetten, omdat dat het voor AI-systemen moeilijker en minder nauwkeurig maakt.
Op 26 maart 2026 startte Google de wereldwijde uitrol van Zoeken Live in alle talen en regio's waar de AI-modus beschikbaar is: mensen praten met Zoeken en kunnen hun camera gebruiken. Sinds 24 september 2026 rapporteert Search Console in een apart filter ook over zoeken met een afbeelding, zoals met Lens, Circle to Search en geüploade afbeeldingen.
Een goede alt-tekst beschrijft wat er te zien is, zoals "monteur plaatst warmtepomp aan de gevel van een rijtjeshuis". "IMG_4521.jpg" en "afbeelding" zeggen een zoekmachine niets.
7. Zorg voor je lokale vindbaarheid
Volgens Google kunnen AI-antwoorden informatie over lokale bedrijven bevatten, en een actueel Google Bedrijfsprofiel (voorheen Google Mijn Bedrijf) helpt je diensten zichtbaar te maken in AI-antwoorden en in gewone zoekresultaten. Het profiel is gratis en laat je beheren hoe je bedrijf in Google Zoeken en Maps staat. Microsoft heeft hiervoor Bing Places for Business, dat in oktober 2025 vernieuwd is. Zorg dat je naam, adres, telefoonnummer, openingstijden en website op beide platformen en op je eigen site gelijk zijn.
8. llms.txt en wat aanbieders ermee doen
llms.txt is een voorgesteld bestand in de hoofdmap van je site, bedoeld als samenvatting voor AI-systemen. In de handleiding van Google voor AI-functies (15 mei 2026) staat dat Google Search het bestand negeert en dat het je zichtbaarheid daar niet helpt en niet schaadt. John Mueller van Google schreef in juni 2025 op Bluesky dat geen enkel AI-systeem het op dat moment gebruikt. In het onderzoek van Ahrefs onder 137.210 websites publiceert 28 procent het bestand, maar 97 procent van die bestanden kreeg in mei 2026 geen enkel verzoek. AI-zoekbots deden 1,1 procent van alle verzoeken, programmeeragents vaker. De crawlerdocumentatie van OpenAI, Anthropic en Perplexity noemt het bestand niet. Om in AI-antwoorden te komen is het volgens Ahrefs niet nodig.
Het bestand maken kost weinig tijd, maar de opbrengst is op dit moment niet aangetoond. Steek je tijd liever in de onderdelen hierboven, want die hebben wel effect op hoe mensen en zoekmachines je pagina's lezen.
9. Houd rekening met AI-agents
Google beschrijft dat browser-agents een site kunnen bekijken via schermafbeeldingen, de HTML-structuur en de toegankelijkheidsboom om taken uit te voeren, zoals een reservering maken. De uitleg op web.dev (bijgewerkt op 1 april 2026) geeft praktische punten: gebruik echte knop- en linkelementen in plaats van aangepaste div's, koppel labels aan invoervelden, leg geen onzichtbare lagen over knoppen en houd de layout stabiel. Dat is ook gewoon toegankelijkheid. WebMCP, een voorgestelde webstandaard waarmee een site agents expliciete taken aanbiedt, is volgens web.dev nog in ontwikkeling.
Wat kun je vandaag doen?
- Open je robots.txt en controleer of OAI-SearchBot, PerplexityBot, Claude-SearchBot, Googlebot en Bingbot niet zijn geblokkeerd.
- Controleer in je CDN of hosting (bijvoorbeeld Cloudflare) de instelling voor AI-crawlers.
- Kies je vijf belangrijkste pagina's en zet bovenaan elke pagina een antwoord van twee tot vier zinnen.
- Zet een auteursnaam en een korte profielregel bij je blogartikelen.
- Vergelijk naam, adres, telefoonnummer en openingstijden in Google Bedrijfsprofiel, Bing Places en op je site.
- Geef je belangrijkste afbeeldingen een beschrijvende alt-tekst.
Wil je dit laten uitzoeken voor je eigen site, dan kijkt een specialist in AI en vindbaarheid mee naar je robots.txt, markup en teksten.
Veelgestelde vragen
Moet ik mijn website aanpassen voor ChatGPT en Google AI?
Voor Google AI-overzichten en de AI-modus zijn volgens Google geen aparte aanpassingen nodig. Voor ChatGPT search moet OAI-SearchBot je site kunnen lezen. Controleer daarom vooral je robots.txt en firewall, en zorg dat je belangrijkste antwoorden als gewone tekst op de pagina staan.
Moet ik AI-crawlers blokkeren of toelaten?
Dat hangt af van wat je wilt. Wil je genoemd worden in ChatGPT, Perplexity of Claude, laat dan hun zoekcrawlers toe. Training en zoeken regel je apart, dus je kunt trainingsbots weigeren en zoekbots toelaten. Blokkeer je alles, dan verschijnt je site waarschijnlijk niet in die antwoorden.
Heb ik een llms.txt-bestand nodig?
Nee. Volgens de handleiding van Google van 15 mei 2026 negeert Google Search het bestand, en uit het onderzoek van Ahrefs blijkt dat het in mei 2026 vrijwel nooit werd opgevraagd. Het kan geen kwaad, maar je haalt er op dit moment geen aantoonbare zichtbaarheid uit.
Heeft schema markup nog zin?
Ja, maar met beperkingen. Google heeft FAQ-rich results sinds 7 mei 2026 uitgezet. Types als Organization, LocalBusiness, Article en Product worden nog ondersteund en helpen zoekmachines je pagina te begrijpen. De markup moet altijd overeenkomen met wat je op de pagina laat zien.
Wat is E-E-A-T en waarom is het belangrijk?
E-E-A-T staat voor ervaring, deskundigheid, autoriteit en betrouwbaarheid. Het komt uit de richtlijnen die Google gebruikt voor zijn kwaliteitsbeoordelaars. Betrouwbaarheid is het belangrijkste onderdeel. Je laat het zien met een echte auteur, uitleg over hoe je content tot stand kwam en eigen voorbeelden uit je werk.
Wat Make it Matter voor je doet
Make it Matter helpt bedrijven hun website geschikt te maken voor AI-zoekmachines, met contentcreatie, technische SEO en schema-markeringen.
